Koznik - srednjovekovna tvrđava nadomak Vrnjačke Banje

Gde se nalazi tvrđava Koznik

Tvrđava Koznik, jedno od najznačajnijih srednjovekovnih utvrđenja u Srbiji, nalazi se na manje od sat vremena vožnje od Vrnjačke Banje, putem preko Goča ka Aleksandrovcu. Smeštena je na uzvišenju od 921 mnv iznad reke Rasine i danas je pod zaštitom države kao spomenik kulture od velikog značaja.

Istorija i značaj srednjovekovnog grada Koznika

Istorijski izvori Koznik povezuju sa Radičem Postupovićem, velmožom despota Stefana Lazarevića. Utvrđenje je nepravilnog oblika, prilagođeno terenu, i sastoji se od osam četvorostranih kula postavljenih na približno jednakom rastojanju. Tragovi gradnje u Moravskom stilu ukazuju da je nastalo u vreme kneza Lazara, dok se prvi put u pisanim izvorima pominje 1381. godine, u Lazarevoj povelji donetoj upravo u „plemenitom gradu Kozniku“.

Kasnija istorija povezuje Koznik sa Stefanom Lazarevićem i Radičem Postupovićem, a potom i sa Osmanlijama, koji ga nakon konačnog zauzimanja dodatno utvrđuju i koriste kao važno strateško mesto. Tokom velike austrougarske ofanzive 1689. godine utvrđenje prelazi u ruke ustanika, ali ubrzo nakon Velike seobe biva napušteno i prepušteno propadanju.

Arheološka istraživanja i očuvanost tvrđave

Sedamdesetih godina XX veka započinju arheološka istraživanja tokom kojih je uklonjena vegetacija, a delovi bedema i kula su konzervirani. Tada je otkrivena i velika cisterna prečnika 5 metara sa četiri bunara za prikupljanje atmosferskih voda. U njoj je pronađena bistra voda, što svedoči da je srednjovekovni sistem sakupljanja i čuvanja vode i posle vekova ostao funkcionalan.

Zašto posetiti Koznik iz Vrnjačke Banje

Danas je Koznik jedno od najbolje očuvanih srednjovekovnih utvrđenja u Srbiji, idealno za izlet iz Vrnjačke Banje. Blizina, dobra putna infrastruktura i bogata istorija čine ga destinacijom koju ljubitelji prirode i istorije ne bi trebalo da propuste.